Thai Traditional Medicine in the Ayutthya Period, intergrated system of medicine incorporation the Buddhist Philosophy, astrology and other folk medicine of India and Chinese system. The four elements are Earth, Water, Air and Fire which to balance living with maintenance in the human body through an association with the vital organs. The way the elements interact can affect physical and mental health. This knowledge of Thai Traditional Medicine is based on balance energy and relationship of the four elements for welling and the proactive prevention of illness and disease through herbal food tradition, massage, herbal steam and herbal compress.
Earth Element: Taste of food: Sweet, Oily, Salty, Astringent. (Astringent taste help balance the elements, while sweet will penetrate throughout the body to refresh and energize.) Ex. Guava, Papaya, Taro, Potato, Nuts, Milk, Salt. Food: Three Kingdoms Salad, Vegetable Salads.
Water Element: Sour. (Sour taste will promote food appetite and help refresh and relax.) Ex. Lemon, Orange, Pineapple, Tomato. Food: Sea Food Salad, Kang-Som (Vegetables and fish), Sweet and Sour Sauce.
Fire Element: Bitter, Cool and Unspiced. (Bitter and cold will help balance internal body heat stimulate blood circulation and relive muscle tension. Ex. Lpomoea, Ivy Gourd, Cassia leaves, Water Melon, Melon. Food: Ivy Gourd Clear Soup, Curry Cassia leaves and Flowers, Stair-fried Morning Glory Vegetable.
Wind Element: Hot and Spicy. (Hot and Spicy will derive internal air and stimulate better digestive system.) Ex. Ginger, Galingale, Lemongrass, Pepper, Basil. Food: Omlette with galingale, Chicken fried with Special Back pepper, Chicken fried with Lemon grass and Spices.
According to the principle of four element food in Thai Traditional Medicine, it not only suggest to consume variety taste of food but also emphasize on consuming the food in accordance with each dominant element taste of food in order to keep well balance of four elements
แปลบทความ
อาหารสมุนไพรกับการแพทย์แผนไทย
การแพทย์แผนไทยสมัยอยุธยา ซึ่งมีลักษณะผสมผสานประยุกต์องค์ความรู้การแพทย์พื้นบ้านผสมผสานกับความเชื่อตามปรัชญาแนวพุทธศาสนา รวมทั้งความเชื่อทางไสยศาสตร์ และโหราศาสตร์ตลอดจนการแพทย์แพทย์จีน และอินเดีย ที่มีแนวคิดว่า ร่างกายของมนุษย์ประกอบด้วยธาตุทั้ง 4 อันได้แก่ ธาตุดิน น้ำ ลม และไฟ ซึ่งอยู่ร่วมกันอย่างสมดุล ร่างกายจึงอยู่อย่างปกติสุข แต่เมื่อใดธาตุทั้ง 4 เกิดความแปรปรวน เป็นเหตุให้ร่างกายเกิดอาการเจ็บป่วยขึ้น จากความเชื่อนี้เข้าสู่ทฤษฎีของการแพทย์แผนไทยในการปรับสมดุลของธาตุทั้ง 4 ในร่างกาย โดยอาศัยการรับประทานอาหารตามธาตุ การนวด การอบ และการประคบสมุนไพร เพื่อบำบัดรักษาและปรับสมดุลของธาตุทั้ง 4 ในร่างกายให้เหมาะสม และป้องกันการเกิดอาการเจ็บป่วย
อาหารประจำธาตุดิน ควรรับประทานอาหารรส ฝาด หวาน มัน เค็ม โดยรสฝาดจะช่วยสมานธาตุ รสหวานจะ ซึมซาบไปตามเนื้อ ทำให้เกิดความชุ่มชื่น และบำรุงกำลัง ได้แก่ ฝรั่งดิบ มะละกอ เผือก มัน ถั่วต่าง ๆ น้ำนม เกลือ ตัวอย่างอาหาร ยำสามกรอบ สลัดผักน้ำข้น เป็นต้น
อาหารประจำธาตุน้ำ ควรรับประทานอาหารรสเปรี้ยว เมาเบื่อ โดยรสเปรี้ยวจะช่วยให้ร่างกายมีความอยากอาหาร รู้สึกสดชื่น และกระปรี้กระเปร่าได้แก่ มะนาว ส้ม สับปะรด มะเขือเทศ ตัวอย่างอาหาร ยำรวมมิตรทะเล แกงส้มผักกาดขาว ผัดเปรี้ยวหวาน เป็นต้น
อาหารประจำธาตุไฟ ควรรับประทานอาหารรสขม เย็น จืด ช่วยในการลดพลังงานความร้อนใน ร่างกาย กระตุ้นการไหลเวียนโลหิต และช่วยผ่อนคลาย ได้แก่ ผักบุ้ง ตำลึง ขี้เหล็ก บัวบก แตงโม แตงไทย ตัวอย่างอาหาร ต้มจืดตำลึง แกงขี้เหล็ก ผัดผักบุ้งไฟแดง เป็นต้น
อาหารประจำธาตุลม ควรรับประทานอาหารรสเผ็ดร้อน สุขุม โดยรสเผ็ดร้อนจะช่วยในการขับลมในร่างกาย และช่วยให้ระบบย่อยอาหารเป็นปกติ ได้แก่ ขิง ข่า ตะไคร้ กระชาย พริกไทย โหระพา ตัวอย่างอาหาร ไข่เจียวกระชาย ไก่ผัดพริกไทยดำ ไก่ทอดตะไคร้กรอบ เป็นต้น
การรับประทานอาหารตามธาตุของแพทย์แผนไทยนั้น เป็นการเลือกรับประทานอาหารให้มีรสชาติหลากหลาย มิได้หมายความว่าให้รับประทานอาหารเพียงรสชาติใดรสชาติหนึ่ง แต่ให้เน้นรับประทานอาหารที่มีรสประจำธาตุเจ้าเรือนหรือธาตุที่ไม่สมดุล เพื่อช่วยในการบำรุงรักษาและปรับสมดุลธาตุในร่างกายให้เหมาะสมอีกทางหนึ่ง เช่น ต้องการรับประทานข้าวอบทะเลของคนธาตุดิน แต่เป็นคนธาตุลมที่ต้องเน้นรสเผ็ดร้อนก็สามารถทานได้ โดยอาจจะเพิ่มขิงให้มากหน่อยก็ได้ เป็นต้น
