การแพทย์แผนโบราณ มีการตรวจวินิจฉัยร่างกายของผู้ป่วยหลากหลายวิธีรวมกัน เรียกได้ว่าเป็นการแพทย์แบบองค์รวม นอกจากวินิจฉัยโรคเบื้องต้นของผู้ป่วยแล้ว ยังมีการตรวจวินิจฉันโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรค หรือจุดอ่อนของร่างกาย เพื่อใช้เป็นแนวทางในการรักษา และให้คำแนะนำป้องกันสุขภาพร่างกาย จิตใจ และจิตวิญญาณก่อนเกิดการเจ็บป่วย หรืออ่อนแอลงจนเป็นสาเหตุให้เกิดโรคภัยต่าง ๆ ได้
ทั้งนี้การแพทย์แผนโบราณมิใช่เพียงแต่เชื่อว่า เชื้อโรคเป็นสาเหตุของการเกิดโรคเท่านั้น แต่ยังมีความเชื่อในเรื่องของกฏแห่งกรรม ผลแห่งการกระทำ ที่มนุษย์ทุกคนถูกกำหนดมาแล้วว่าจะมีจุดอ่อนของร่างกาย จิตใจในด้านใด หรือจะต้องเผชิญกับโรคอะไรที่เป็นภัยร้ายแรงให้เกิดการเจ็บป่วยกับชีวิตได้
การรวบรวมศาสตร์แห่งการวินิจฉัยร่างกายแบบแพทย์แผนโบราณนั้น เบื้องต้นมีด้วยกันทั้งหมด 3 ศาสตร์ เรียกว่า ไตรภาคศาสตร์ ซึ่งประกอบด้วย ทฤษฏีธาตุ 4 ทฤษฏีสุริยะจักรราศี และทฤษฏีรหัสกรรม การวินิจฉัยนี้ใช้ข้อมูลเบื้องต้น คือ วัน วันที่ เดือน ปี เวลา ปีนักษัตริ์ สถานที่ ที่เกิด ส่วนสูง และน้ำหนัก ของบุคคลนั้น ๆ มาวิเคราะห์และสรุปผลการวินิจฉัยเบื้องต้น และใช้ในการวางแผนการดูแลสุขภาพได้ตลอดทั้งชีวิต
ตัวอย่างการวินิจฉัยร่างกายเบื้องต้นด้วยหลักการแพทย์แผนโบราณ
คุณบอย เกิดวันจันทร์ที่ 11 กันยายน 2519 ปีมะโรง เวลา 12.00 น. เกิดที่จังหวัดภูเก็ต สูง [...]